Bangladesh: De Grootste Ramp Ooit

posted in: Travel | 6

savar Rana Plaza ramp

Nadat ik drie maanden in Bangladesh ben geweest valt al het nieuws wat met dit land te maken heeft me natuurlijk extra op. Maar ik denk dat iedereen het nieuws van de afgelopen weken over de grootste ramp ooit in de industriële geschiedenis wel heeft meegekregen. De instorting van het Rana Plaza in Savar, Bangladesh. Ik woonde drie maanden een kilometer van dat gebouw vandaan en ben er zelfs een aantal keer binnen geweest. Meer dan duizend mensen zijn inmiddels omgekomen in de puinhopen en honderden zijn ernstig gewond. Ik moest er wel wat over schrijven. Het Rana Plaza was zeker niet het slechtste gebouw van Bangladesh en als de situatie niet veranderd zullen er nog veel meer ongelukken gebeuren en gebouwen instorten. Maar nu de grote vraag: wiens schuld is dit eigenlijk en hoe kunnen dit soort ongelukken voorkomen worden?

Who is there to blame?

Het is een vreselijk ongeluk. Ontzettend veel mensen zijn niet alleen een familielid kwijt, maar ook het werk en inkomen voor een gezin. Het ergste is nog wel dat dit ‘ongeluk’ echt niet zomaar uit de lucht is komen zetten. Het had voorkomen kunnen en moeten worden.

Maar wie kan je de schuld geven van zoiets? De gehele supply chain  is gewoon totally messed up: De textiel sector in Bangladesh heeft ontzettend onveilige werkomstandigheden, de regering van het land laat het allemaal maar gewoon toe, Westerse bedrijven controleren hun leveranciers niet zolang ze maar lekker goedkoop kleding blijven leveren en de Westerse consument blijft maar kopen van die bedrijven wat weer gestimuleerd wordt door onze regering, want we moeten allemaal maar zo veel mogelijk geld uitgeven voor het stimuleren van de economie. Er is totaal geen moreel besef en niemand neemt de verantwoordelijkheid tot het opzetten van een duurzame keten van activiteiten. En dit is wat er dan gebeurd..

De Textiel Sector

De instorting van het Rana Plaza is absoluut geen uitzondering op de onveilige werkomstandigheden in de textiel sector van Bangladesh. In de tijd dat ik in Bangladesh aan het werk was bij CRP was er een brand uitgebroken in een van de fabrieken in Savar. Meer dan 100 mensen zijn daarbij omgekomen. Sinds 2006 zijn er in totaal meer dan 700 mensen omgekomen door branden in textiel fabrieken. Door de instorting van Rana Plaza zijn daar nog meer dan 1000 overledenen aan toe te voegen. De arbeidsomstandigheden zijn verre van veilig te noemen en de werknemers verdienen er ontzettend weinig. Toen ik in Savar woonde ben ik regelmatig het winkelcentrum van Rana Plaza binnen geweest zonder te weten dat er aan de ander kant van het gebouw verschillende kledingfabrieken gevestigd waren. Het gebouw was duidelijk slecht gebouwd, maar zag er lang niet zo slecht uit als een aantal andere gebouwen die ik in Bangladesh ben tegengekomen. Zolang fabriekseigenaar hun panden niet veilig inrichten en mensen gedwongen worden om hier te werken zodat er brood op de plank komt, zal deze sector niet zo snel veranderen.

De Overheid

De overheid hoort de bevolking te beschermen, regels te stellen voor werknemers en werkgevers en er zorg voor te dragen dat dit soort ongelukken niet eens kunnen gebeuren. Althans, in Europa, Amerika en Australië is dit niet meer dan normaal. In Bangladesh overheersen armoede en corruptie. De overheid heeft geen geld om de gebouwen te verbeteren, maar wil aan de andere kant ook geen Westerse hulp in ontvangst nemen voor de zoektocht naar slachtoffers. Bovendien zijn er veel te weinig inspecteurs om alle fabrieken langs te gaan en wordt er illegaal heel wat afgebouwd. De corruptie zorgt ervoor dat geld in verkeerde handen beland en rijke mensen alles kunnen maken.

 

Savar

Westerse Bedrijven

C&A was een van de afnemers van de fabriek waar afgelopen november brand uitbrak. Primark, Mango, JC Penny en meer Westerse bedrijven hadden leveranciers in het Rana Plaza zitten. Er is veel vraag naar goedkope kleding, dus voldoen deze bedrijven aan die behoefte en nemen kleding af uit landen als Bangladesh. Je kan lang genoeg discussiëren over wie er nou verantwoordelijk is voor de werkomstandigheden van de mensen die deze kleding maken. Zou Primark elke leverancier moeten aflopen en controleren om te checken of het er wel veilig is en de mensen een goed loon krijgen? Ik vind van wel. Primark maakt meer dan genoeg winst en ze hebben, in tegenstelling tot de Bangladeeshe overheid, de middelen en het geld om hun leveranciers te kunnen controleren. Maargoed, dan komen ze er wel achter dat de werkomstandigheden zwaar onvoldoende zijn en moeten ze op zoek naar een andere, duurdere leverancier of samen met de leveranciers werken om ervoor te zorgen dat de arbeidsomstandigheden verbeteren. Het kost moeite en geld en waarom zouden ze het doen als ze er niet tot verplicht zijn? Het ontbreken van maatschappelijk verantwoordelijk te werk gaan speelt vooral bij deze een grote rol.

De Consument

De klanten van deze grote Westerse winkel. Wij dus. Maar.. wat hebben wij hier nou mee te maken? De ramp is gebeurd in Bangladesh en voor veel mensen een ver van mijn bed-show en niets om je druk over te maken. Toch zijn wij ook onderdeel van de keten van activiteiten die leidt tot het produceren van kleding. Bedrijven willen maar al te graag aanbieden wat de consument vraagt en zolang dit de goedkoopste kleding mogelijk is, zullen ze dit blijven leveren.

Uit een enquête die gehouden is onder duizend Nederlandse consumenten bleek dat meer dan de helft bereid is minimaal vijf euro meer te betalen voor veilig geproduceerde kleding. Gelukkig maar, want willen we de zaak vooruit helpen dan zal iedereen zijn bijdrage moeten leveren. Echter zegt 17% van de ondervraagden helemaal niets extra’s te willen betalen voor kleding die veilig geproduceerd is. Dit betekend dat die 170 mensen als de mogelijkheid geboden wordt alsnog liever kiezen voor goedkopere, maar niet veilig geproduceerde kleding.

Uiteraard kan je nu als consument (wij dus) geen kleding meer gaan kopen van deze concerns. Er is dan minder vraag naar deze fout geproduceerde kleding en waar minder vraag is neemt het aanbod automatisch af. Toch los je daarmee het achterliggende probleem niet op (en bovendien is het ontzettend onduidelijk wat nou wel en niet veilig geproduceerd is). De arme arbeiders in Bangladesh stoppen namelijk niet met werken, want ze hebben een gezin te onderhouden en geen uitkeringen of dergelijke om op terug te vallen. Ze kunnen de werkomstandigheden zelf wel vreselijk vinden, maar zolang er geen alternatief is blijven ze er werken. En als wij die kleding dan niet meer kopen, is er voor hun ook geen werk meer.

Maar wat dan nu?

Er is hoop. Om de situatie te verbeteren moeten alle onderdelen worden aangepakt. De consument moet bereid zijn (iets) meer te betalen voor kleding die veilig geproduceerd is. Westerse bedrijven zullen maatschappelijk verantwoordelijk moeten gaan handelen en zich ervoor inzetten om samen met hun leveranciers veilige werkomstandigheden te creëren. De overheid van Bangladesh zou (extra) regels moeten invoeren over de veiligheid en bovenal  ervoor zorg dragen dat deze worden nageleefd. De grootste en moeilijkste uitdaging van Bangladesh wordt de strijd tegen de corruptie. Het geld moet op de juiste plekken terecht komen.  De Europese overheid kan ook meewerken, door bijvoorbeeld wettelijke eisen te stellen aan de herkomst van textielproducten. Ze hebben immers cosmetica die getest werd op dieren ook de Europese landen uitgebannen.  Er zouden keurmerken moeten komen, die aangeven welke kleding nou precies onder veilige werkomstandigheden, fair trade en/of zonder kinderarbeid is geproduceerd zodat er transparantie ontstaat en consumenten zelf kunnen kiezen.

Gelukkig ontstaan er steeds meer initiatieven voor een eerlijke handel. Fair trade producten, bio-kleding (zelfs van H&M) en mensen die projecten starten in landen als Bangladesh om de situatie te verbeteren. Hoewel het ongelukken zoals dat van Rana Plaza vreselijk zijn, maakt het mensen wel wakker en ervan bewust dat er dingen moeten veranderen. Onze minister van buitenlandse handel is samen met de Nederlandse textielsector, NGO’s en vakbonden bezig met het maken van een plan om de vicieuze cirkel te doorbreken. De Europese Unie heeft gedreigd met een handelsverbod tegen Bangladesh als deze de veiligheidscondities niet verbeterd. Hopelijk stemmen de grote kledingbedrijven ook in met een ‘programma van onafhankelijke en transparante inspecties van hun toeleveranciers’, zodat het gehele probleem kan worden aangepakt.

Het is een lange weg naar duurzaamheid, maar de initiatieven worden getoond en als we allemaal samen werken komen we er wel!

Wat vinden jullie hiervan? En wat zou er volgens jullie moeten veranderen om dit soort ongelukken in de toekomst te voorkomen?

Bronnen: Nu.nl, Reuters.com, Volkskrant, CNN, Foto

Comments

comments

6 Responses

  1. Wat je zegt, Bangladesh is een arm land dus als ze gevraagd worden iets te produceren (geld krijgen) dan zeggen ze daar natuurlijk geen nee op. En ook zij willen daarbij zoveel mogelijk winst en zo laag mogelijke kosten. Het mooiste zou zijn als westerse bedrijven eisen zouden stellen aan landen als Bangladesh werkomstandigheden. Alleen weet ik niet of nu de goede tijd is, gezien de westerse consument nu ook liever minder dan meer betaald.

    Goed geschreven trouwens!

  2. Extra heftig als je er net bent geweest. Heel goed dit bericht.
    Jammer dan mensen pas beseffen hoe erg deze industrie is als het al te laat is.

  3. Wat een goed stuk, het spookt ook al dagen door mijn hoofd. Ik voel me er in ieder geval niet meer prettig bij het idee kleding van H&M en primark te kopen. Krom want ik wist natuurlijk ook voor deze ramp al van de slechte omstandigheden af. Op zoek naar goede merken die wel veilig produceren maar. Maar welke zijn dat? Verder dan American Apparel en Kiuchi kwam ik nog niet..

    • Inderdaad.. ik ken ook niet echt merken waarvan ik zeker weet dat ze veilig produceren. http://www.goedewaar.nl/web-winkels hier is wel op te vinden hoe goed of slecht verschillende merken het doen op basis van kinderarbeid, vervuiling en het betalen van een eerlijk loon (niet op veiligheid). Veel merken besteden wel aandacht aan vervuiling en kinderarbeid, maar nog erg weinig aan een eerlijk loon. H&M, Zara, C&A en Primark hebben nu in ieder geval wel het veiligheidsakkoord ondertekend, hopen dat dat iets oplevert ;)

  4. Ja wat een heftig bericht! En helemaal als je het een keer gezien hebt. Ik weet zelf niet zo goed wat ik nu moet doen. Ik kocht eigenlijk altijd kleding bij bijvoorbeeld H&M. Maar wat als wij het niet meer kopen? Komen al die mensen dan niet meer aan geld?

    • Ik vind het ook lastig. Aan de ene kant voelt het verkeerd om daar kleding te kopen. Aan de andere kant moeten die mensen daar toch geld verdienen en de kledingindustrie is daar een belangrijke bron van inkomsten. Ik sprak erover met een vriend van mij uit Bangladesh, die dacht dat als mensen nu geen producten meer uit Bangladesh willen gaan kopen de ‘grote Westerse bedrijven’ naar aan ander land toe gaan, waar de arbeidsomstandigheden veiliger zijn in plaats van dat ze zelf de omstandigheden proberen te verbeteren. Maar ja, als we het blijven kopen wordt er natuurlijk wel het signaal aangegeven dat het ‘ons consumenten’ niets kan schelen wat de omstandigheden zijn en we het toch wel blijven kopen. Gelukkig is er nu wel een akkoord ondertekend door oa C&A, Primark en H&M om wat te doen aan de veiligheid in Bangladesh, dus dat is een mooie stap in de goede richting :)

Leave a Reply to Lin Cancel reply

Deel mijn laaste blogpost - commentluv!